دانشجویان دانشگاه فنی دوبلین (TU Dublin) در ایرلند از یک مزیت غیرمنتظره در عصر هوش مصنوعی بهرهمند شدهاند: گرمایش پردیس آنها توسط گرمای اضافیِ یک مرکز داده عظیم آمازون (AWS) تأمین میشود. این پروژه، نمونهای پیشگامانه از تبدیل «زباله انرژی» به منابع گرمایشی پاک و کارآمد است.
از سال ۲۰۲۳، پردیس تالاهت (Tallaght) به یکی از اولین ساختمانهایی تبدیل شده است که از گرمای هدررفته یک مرکز داده مجاور برای گرمایش استفاده میکند.
سالها بود که گرمای مراکز داده به دلیل دمای پایین، برای گرم کردن ساختمانها ناکارآمد تلقی میشد. اما با ظهور انفجار هوش مصنوعی و نیاز به تراشههای پیشرفته که مصرف انرژی و تولید گرما را تا سه برابر افزایش دادهاند، شرکتها مجبور به یافتن راهکارهای جدیدی برای حفظ پایداری شدهاند.
به گفته کارشناسان، هوش مصنوعی «پیچش مثبتی» ایجاد کرده است؛ چرا که سیستمهای خنککننده مبتنی بر آب که برای تراشههای جدیدتر به کار میروند، گرمایی با دمای بالاتر تولید میکنند که **اتصال آن به شبکههای گرمایش منطقهای را بسیار آسانتر میسازد.**
این اقدام به شرکتهای فناوری یک «مجوز اجتماعی» جدید میدهد. هرچند ممکن است از نظر اقتصادی در ترازنامه سودآور نباشد، اما تبدیل یک خبر بالقوه بد (افزایش مراکز داده) به خبر خوب (تأمین گرمای کربنزدایی شده) یک موقعیت **«برد-برد»** ایجاد میکند.
با توجه به اینکه مراکز داده انرژی زیادی مصرف میکنند و ایرلند اخیراً با کمبود برق مواجه شده و محدودیتهایی اعمال کرده بود، این پروژه نشاندهنده یک برنامهریزی یکپارچه است. مرکز گرمایش منطقهای تالاهت که توسط نهاد غیرانتفاعی محلی “Heat Works” شکل گرفته، ۱۰۰٪ گرمای خود را از گرمای بازیافتی AWS تأمین میکند.
این پروژه در سال ۲۰۲۴، با وجود اضافه شدن ساختمانهای جدید به پردیس، توانست حدود “۷۰۴ تن دیاکسید کربن” را حذف کند. AWS این گرمای بازیافتی را رایگان ارائه میدهد و این شبکه میتواند بخشهای عمومی، تجاری و ۱۳۳ آپارتمان را گرم کند.
با وجود مزایا، مقیاسپذیری این مدل چالشهایی دارد؛ از جمله هزینههای اولیه بالای زیرساخت شبکههای گرمایش و مشکل “داراییهای سرگردان” (Stranded Assets)؛ زیرا شبکه گرمایش برای ۳۰ سال عمر میکند، در حالی که تجهیزات داخل مرکز داده تنها ۷ تا ۱۰ سال دوام میآورند.
با این حال، شرکتهایی مانند “Nexalus” با فناوریهای خنککننده پیشرفته، دمای گرمای بازیافتی را به ۵۵ تا ۶۰ درجه سانتیگراد میرسانند که برای استفاده مستقیم در شبکههای گرمایشی ایدهآل است. تحلیها نشان میدهد اگر زیرساختها به موازات توسعه هوش مصنوعی گسترش یابد، گرمای بازیافتی مراکز داده در آینده میتواند گرمای دستکم ۳.۵ میلیون خانه را تأمین کند.
کد خبر ۲۲۰۰۴۱۱۱۱.۲۱۲
منبع: سی ان بی سی
