تحقیقی گسترده از سوی گروهی از پژوهشگران آمریکایی و آلمانی نشان میدهد که هوش مصنوعی، بهویژه مدلهای زبانی بزرگ مانند «چتجیپیتی» و «جمینای»، در نوشتن میلیونها مقاله علمی نقشی چشمگیر ایفا کردهاند.
به نقل از نشریه «Science Advances»، این مطالعه که با بررسی بیش از ۱۵ میلیون چکیده از مقالات زیستپزشکی در پایگاه «پاپمد» (PubMed) انجام شد، نشان میدهد که حداقل ۱۳.۵ درصد از مقالات منتشرشده در سال ۲۰۲۴ از نوعی پردازش زبانی بهوسیله مدلهای هوش مصنوعی بهره بردهاند.
افزایش مهارت مدلهای زبانی در تولید محتوای نوشتاری با کیفیتی نزدیک به انسان، موجب شده است تا مرز تشخیص بین نوشتار انسانی و نوشتار تقویتشده یا تولیدشده توسط هوش مصنوعی، روزبهروز کمرنگتر شود. این مسئله زنگ خطری برای جامعه دانشگاهی محسوب میشود؛ چرا که محتوای تولیدشده توسط هوش مصنوعی ممکن است بدون اطلاع داوران علمی، در مقالات تحت داوری دقیق وارد شده باشد.
پژوهشگران برای پرهیز از خطاهای متداول در تحقیقات مشابه، رویکردی آماری مشابه مطالعات بهداشت عمومی در دوران همهگیری کووید-۱۹ را اتخاذ کردند. آنها با مقایسه روند استفاده از واژگان خاص قبل و بعد از انتشار عمومی چتجیپیتی در نوامبر ۲۰۲۲، به بررسی میزان نفوذ مدلهای زبانی بزرگ در متون علمی پرداختند.
نتایج نشان داد که پس از ظهور مدلهای زبانی بزرگ، تغییر قابل توجهی در الگوی انتخاب واژگان مشاهده شده است. استفاده بیش از حد از واژههای پیچیده، رسمی و بهاصطلاح «گلچینشده» جایگزین الگوهای سنتیتر نوشتار علمی شده است؛ تغییری که به باور محققان، ناشی از کمک گرفتن نویسندگان از ابزارهای هوش مصنوعی در فرآیند نگارش است.
این پژوهش همچنین اختلافات قابل توجهی را در میزان استفاده از هوش مصنوعی میان کشورهای مختلف، حوزههای علمی گوناگون و حتی نهادهای پژوهشی شناسایی کرده است. به نظر میرسد برخی جوامع علمی زودتر و بیشتر از سایرین به استفاده از ابزارهای مبتنی بر هوش مصنوعی روی آوردهاند.
با این که محتوای تولیدشده توسط هوش مصنوعی لزوماً به معنای بیکیفیتی یا نادرستی مطالب نیست، اما افزایش استفاده بدون نظارت از این فناوریها، نگرانیهایی جدی درباره اعتبار علمی، شفافیت پژوهشها و سلامت فرآیند داوری علمی به همراه داشته است.
این یافتهها میتواند گامی مهم در جهت شناسایی و مدیریت آثار هوش مصنوعی در فضای آکادمیک جهانی باشد و بحثها پیرامون تنظیم مقررات و راهکارهای اخلاقی برای استفاده از این ابزارها را بیش از پیش داغتر کند.
کد خبر ۲۱۲۰۴۰۴۱۷.۰۵۹
منبع: فیز
