محققان در دستاوردی جدید موفق به توسعه سیستم نوآورانهای شدهاند که با خوانش امواج مغزی، به سمعکها اجازه میدهد صدای مورد نظر کاربر را در محیطهای شلوغ تشخیص داده و تقویت کنند. این فناوری میتواند به معضلی پایان دهد که در اصطلاح علمی «مشکل مهمانیهای شلوغ» (Cocktail Party Problem) نامیده میشود.
سمعکهای فعلی اگرچه در تقویت کلی صداها بسیار کارآمد هستند، اما در تفکیک صدای فردی که کاربر مایل به شنیدن آن است از میان انبوهی از صداهای مزاحم، با چالش جدی روبرو هستند. این ناتوانی باعث میشود بسیاری از کاربران در محیطهایی نظیر رستورانها، کافهها و مهمانیها، به دلیل فشار ذهنی بالا برای تمرکز بر گفتگو، استفاده از سمعک را کنار بگذارند.
تیم تحقیقاتی به سرپرستی ویشال چوداری (Vishal Choudhari) از مؤسسه زاکرمن دانشگاه کلمبیا، با استفاده از هوش مصنوعی، سامانهای طراحی کردهاند که «رمزگشایی توجه شنیداری» (AAD) نام دارد. این سیستم با بررسی آنی امواج مغزی، تشخیص میدهد که فرد به کدام گفتگو توجه کرده است. سپس بهطور خودکار، صدای مورد نظر را تقویت و صدای محیط و سایر افراد را تضعیف میکند.
برخلاف تکنولوژیهای فعلی سمعک که تنها بر اساس جهتِ صدا (مثلاً صداهای روبرو) عمل میکنند، این سیستم جدید ماهیت پویا دارد و حتی زمانی که کاربر سر خود را میچرخاند یا توجهش را از یک فرد به فرد دیگر تغییر میدهد، خود را با شرایط جدید تطبیق میدهد.
در این مطالعه که در نشریه “Nature Neuroscience” منتشر شد، پژوهشگران با استفاده از الکترودهای کاشتهشده در مغز بیماران مبتلا به صرع (که برای پایشهای پزشکی در مغز آنها قرار داشت)، توانستند با دقت و سرعت بالایی، گفتگوی مورد نظر داوطلبان را در حضور صداهای مزاحم، بهصورت آنی تقویت کنند. این سیستم حتی زمانی که داوطلبان آزادانه تصمیم میگرفتند به کدام مکالمه گوش دهند، عملکرد درخشانی داشت.
با وجود نتایج امیدوارکننده، کارشناسان تأکید میکنند که این فناوری هنوز با استفاده عمومی فاصله زیادی دارد. چالش اصلی، روش تهاجمی استفاده از الکترودهای داخل جمجمه است. پروفسور برنهارد زیبر از دانشگاه فنی مونیخ اشاره میکند که برای کاربردی شدن این تکنولوژی، محققان باید روشی غیرتهاجمی برای خوانش امواج مغزی از روی پوست سر (مانند حسگرهای تعبیه شده در عینکهای هوشمند یا هندزفریهای پیشرفته) پیدا کنند.
با این حال، تیم تحقیقاتی نسبت به آینده این فناوری بسیار خوشبین است. چوداری میگوید: «تصور کنید عینکها یا ایربادهای هوشمندی داشته باشید که با خوانش سیگنالهای مغزی نه تنها متوجه شوند به چه چیزی گوش میدهید، بلکه بتوانند اطلاعات مهم را خلاصه کرده و در محیطهای پر سر و صدا به حافظهسپاری یا یادداشتبرداری شما کمک کنند.»
این دستاورد، افق جدیدی را در زمینه فناوریهای عصبی شنیداری (Auditory Neurotechnology) گشوده است که میتواند کیفیت زندگی میلیونها فرد کمشنوا را به شکل بنیادین تغییر دهد.
کد خبر ۲۰۱۰۵۰۳۰۳.۸۵۳
منبع: dw.com
