دولت آرژانتین در اقدامی جنجالی از سیستمی تحت عنوان «دوقلوی دیجیتال اجتماعی» رونمایی کرده است؛ ابزاری که مدعی است با تحلیل دادههای کلان شهروندان، میتواند سیاستگذاریهای اجتماعی را به جای «واکنش به بحران»، به سمت «پیشبینی آینده» سوق دهد. اما برخلاف شعارهای بلندپروازانه دولت خاویر میلی، آنچه در نگاه نخست توجهها را جلب کرد، نه فناوری خیرهکننده، بلکه نمایشی سرشار از نقص و ناشیگری بود.
در حالی که دولت قصد داشت قدرت هوش مصنوعی خود را به رخ بکشد، ویدئوی رسمی معرفی این طرح به قدری ضعیف و غیرحرفهای بود که بلافاصله به سوژه طنز کاربران تبدیل شد. از غلطهای املایی فاحش در کلمات کلیدی گرفته تا حضور پرچم سنگاپور، لوگوی آمازون و استفاده از تصاویر «دیپفیک» از وزرا؛ همگی دست به دست هم دادند تا اعتبار علمی این پروژه از همان لحظه نخست زیر سوال برود. کاربران شبکههای اجتماعی با طعنه نوشتند: «سیستمی که قرار است آیندهنگر باشد، حتی از عهده شناسایی یک غلط املایی ساده برنیامد!»
فارغ از گافهای تکنولوژیک، ماهیت این طرح نگرانیهای عمیقتری را در میان کارشناسان برانگیخته است. این سیستم با جمعآوری اطلاعات حساس از بهداشت، میزان درآمد و عادات مصرفی تکتک شهروندان، قصد دارد مدلهای رفتاری و اقتصادی آنها را شبیهسازی کند.
منتقدان معتقدند این «دوقلوی دیجیتال»، شباهت ترسناکی به فیلم علمی-تخیلی «گزارش اقلیت» (Minority Report) دارد؛ جایی که الگوریتمها قبل از وقوع هر کنشی، درباره سرنوشت و جایگاه افراد قضاوت میکنند. این همان مسیری است که پیشتر در بریتانیا برای پیشبینی احتمال ارتکاب جرم به کار گرفته شده بود و موجی از خشم عمومی را علیه «نظارت الگوریتمی» برانگیخت.
تحلیلگران هشدار میدهند که آرژانتین عملاً به یک آزمایشگاه انسانی تبدیل شده است. در این مدل، تصمیمات انسانی و سیاستگذاریهای اجتماعی جای خود را به «دادههای سرد» و تصمیمات خودکار هوش مصنوعی میدهند که شهروندان را بر اساس شاخصهای «ریسک» و «بهرهوری» طبقهبندی میکند.
سؤال بزرگ اینجاست: آیا دولتی که در مدیریت سادهترین ابزارهای ارتباطی و تبلیغاتی خود اینچنین درجا میزند، صلاحیت و دانش فنی لازم برای سپردن سرنوشت اجتماعی میلیونها نفر به دست «الگوریتمهای پیشگو» را دارد؟ در حالی که درخواستهای رسمی برای شفافسازی این پروژه و حفاظت از حریم خصوصی شهروندان همچنان بیپاسخ مانده، باید دید آیا «دوقلوی دیجیتال» آرژانتین، راهگشای توسعه خواهد بود یا آغازی بر یک نظارت بیپایان.
کد خبر ۲۱۲۰۵۰۳۰۴.۶۴۶
منبع:دیکریپت