دولت چین محدودیتهای جدیدی را برای سفرهای خارجی پژوهشگران، مدیران و بنیانگذاران برجسته حوزه هوش مصنوعی اعمال کرده است. طبق این گزارش، برخی از چهرههای شاخص شرکتهای فناوری از جمله علیبابا و دیپسیک، پیش از سفر به خارج از کشور باید مجوز دولت را دریافت کنند.
این اقدامات نشاندهنده رویکرد جدید پکن در مدیریت خروج استعدادها از صنعت هوش مصنوعی است؛ صنعتی که با افزایش چشمگیر تقاضا برای توسعه و آموزش مدلهای پیشرفته، به یکی از مهمترین حوزههای رقابت فناوری در جهان تبدیل شده است.
پیشتر در مارس ۲۰۲۵، روزنامه والاستریت ژورنال گزارش داده بود که مقامات چینی به بنیانگذاران و پژوهشگران برجسته هوش مصنوعی توصیه کردهاند از سفر به ایالات متحده خودداری کنند. این موضوع نشانهای از اهمیت روزافزون هوش مصنوعی برای چین، هم بهعنوان یک دارایی اقتصادی و هم بهعنوان یک اولویت امنیت ملی، تلقی میشود.
گزارشها حاکی از آن است که این محدودیتها پس از افزایش حساسیت دولت چین نسبت به معامله میان استارتاپ Manus و شرکت متا تشدید شده است. بر اساس گزارش فایننشال تایمز، پکن خروج دو همبنیانگذار Manus از کشور را ممنوع کرده و در حال بررسی انطباق خرید ۲ میلیارد دلاری این شرکت توسط متا با قوانین سرمایهگذاری خارجی چین است.
در همین حال، رقابت هوش مصنوعی میان چین و آمریکا به نزدیکترین سطح خود در سالهای اخیر رسیده است. تازهترین شاخص دانشگاه استنفورد نشان میدهد فاصله عملکردی میان برترین مدلهای هوش مصنوعی آمریکا و چین تا مارس ۲۰۲۶ به ۲.۷ درصد کاهش یافته؛ در حالی که این شکاف در سال ۲۰۲۳ حدود ۳۱ درصد بود.
اگرچه ایالات متحده همچنان در کیفیت مدلهای هوش مصنوعی و ثبت اختراعات اثرگذار پیشتاز است، اما چین در حوزه انتشار مقالات علمی، استنادهای پژوهشی و حجم ثبت اختراعات با سرعت زیادی در حال نزدیک شدن به رقیب آمریکایی خود است.
بلومبرگ همچنین گزارش داده که دولت چین قصد دارد بر ورود سرمایه آمریکایی به شرکتهای پیشرو هوش مصنوعی این کشور نیز نظارت بیشتری اعمال کند. بر این اساس، شرکتهایی مانند Moonshot AI، StepFun و ByteDance برای جذب سرمایه از منابع آمریکایی نیازمند تأیید دولت خواهند بود.
این تحولات در حالی رخ میدهد که پکن طی سال ۲۰۲۵ مجموعهای از اقدامات اقتصادی و فناورانه را نیز در پیش گرفته است؛ از جمله اعمال دو مرحله محدودیت صادراتی بر ۱۴ ماده معدنی کمیاب مورد استفاده در صنایع پیشرفته نظامی و همچنین ممنوعیت استفاده مراکز داده دولتی از تراشههای هوش مصنوعی خارجی.
کد خبر ۲۰۲۰۵۰۳۰۹.۰۲۶
منبع: تک کرانچ