یک همکاری علمی بینالمللی به رهبری چین، نخستین نقشه راه ۱۰ ساله آسیا برای توسعه سلولهای مصنوعی را منتشر کرد؛ برنامهای بلندپروازانه که مسیر ساخت «حیات مصنوعی» از صفر را ترسیم میکند.
این پروژه به سرپرستی Liu Chenli و با مشارکت بیش از ۱۰۰ آزمایشگاه از شش کشور آسیایی شامل چین، ژاپن، کره جنوبی، سنگاپور، مالزی و تایلند تدوین شده و در مجله علمی Nature Biotechnology منتشر شده است.
سلولهای مصنوعی بهجای دستکاری موجودات زنده، از اجزای زیستی پایه مانند DNA، پروتئینها و فسفولیپیدها ساخته میشوند تا یک سلول زنده ابتدایی را از ابتدا ایجاد کنند. هدف نهایی این حوزه پاسخ به یکی از بنیادیترین پرسشهای علمی است: «حیات چگونه از ماده بیجان شکل میگیرد؟»
بر اساس این نقشه راه، پژوهشگران در مرحله نخست به دنبال ساخت «پروتوسل» (Proto-cell) هستند؛ سلولی اولیه با حداقل ۲۰۰ ژن ضروری که بتواند بسیاری از عملکردهای پایه حیات را شبیهسازی کند. در مرحله دوم نیز هدف ساخت «اتوسل» (Auto-cell) است؛ سلولی که بتواند تجهیزات تولید پروتئین خود را بازسازی کرده و چرخههای مداوم رشد و تقسیم را بهطور مستقل انجام دهد؛ قابلیتی که آن را به یک سامانه خودتکثیرشونده نزدیک میکند.
این سند همچنین چهار چالش اصلی این حوزه را مشخص کرده است: حفظ متابولیسم پایدار، بازسازی مستقل ریبوزومها، طراحی ماژولار و هماهنگی دقیق فرآیندهای زیستی. برای حل این مشکلات، پژوهشگران پیشنهاد ایجاد یک «زیستکارخانه» مبتنی بر هوش مصنوعی را مطرح کردهاند که در آن یک مرکز اصلی در چین، اجزای استاندارد را تولید کرده و تیمهای تحقیقاتی سراسر آسیا روی طراحی، ساخت و آزمایش آنها همکاری میکنند.
دانشمندان معتقدند اگرچه اروپا و آمریکا در سالهای گذشته به پیشرفتهایی در بخشهای مختلف سلول مصنوعی دست یافتهاند، اما ترکیب همه این اجزا برای ساخت یک سلول کاملاً خودتکثیرشونده همچنان یکی از بزرگترین چالشهای حلنشده علم به شمار میرود. انتشار این نقشه راه میتواند مسیر تحقیقات جهانی در این حوزه را برای یک دهه آینده مشخص کند و همکاریهای بینالمللی را گسترش دهد.
کد خبر ۲۰۱۰۵۰۳۱۰.۸۵۵
منبع: english.cas.cn
