در رویدادی بیسابقه، پاپ لئون چهاردهم با انتشار بخشنامهای تاریخی و همصدا با یکی از معماران ارشد هوش مصنوعی، نسبت به خطرات تمرکز قدرت در این صنعت هشدار داده و خواستار نظارت عمومی بر توسعه این فناوری شدند.
در حالی که هوش مصنوعی با سرعتی سرسامآور در حال پیشروی است، واتیکان با انتشار بخشنامهای مفصل تحت عنوان «انسانیت شکوهمند» (Magnifica humanitas)، موضعگیری صریحی در قبال این فناوری اتخاذ کرد. پاپ لئون چهاردهم در این سند ۴۲ هزار کلمهای، ضمن به چالش کشیدن تصور برابری «هوش مصنوعی» با «هوش انسانی»، بر یک شکاف بنیادی تأکید کرد: سیستمهای هوش مصنوعی صرفاً تقلیدگر هستند و فاقد «وجدان اخلاقی»، «بدن»، «تجربه عاطفی» و «درک معنای درد یا شادی» هستند.
نگرانی پاپ تنها محدود به مباحث نظری نیست؛ او با اشاره به پیچیدگی سلاحهای خودکار، نسبت به وضعیتی هشدار داد که در آن کنترل این تسلیحات از دست انسان خارج میشود. وی از رهبران جهان خواست تا با ایجاد ابزارهای نظارتی، تضمین کنند که تصمیمات حیاتی و بهویژه عملیاتهای نظامی، همواره در دست انسان باقی بماند. پاپ همچنین خواستار تشکیل یک «ائتلاف آموزشی برای عصر دیجیتال» شد تا از سوءاستفادههای احتمالی، بهویژه علیه نسل جوان، جلوگیری شود.
نکته قابلتأمل این رویداد، حضور «کریستوفر اولا»، همبنیانگذار شرکت پیشرو «آنتروپیک» در واتیکان بود. اولا در سخنانی که کمتر از یک مدیر ارشد حوزه فناوری شنیده شده، اعتراف کرد که «شرکتهای سازنده هوش مصنوعی نباید بهتنهایی مسئول هدایت این فناوری باشند.»
او با اشاره به فشارهای تجاری و ساختاری که آزمایشگاههای هوش مصنوعی را احاطه کرده، تصریح کرد که نظارت بیرونی از سوی دولتها، رهبران مذهبی و جامعه مدنی نه تنها یک پیشنهاد، بلکه یک ضرورت است. اولا همچنین با پذیرش صریح پیامدهای اقتصادی این فناوری، هشدار داد که احتمال کنار گذاشته شدن گسترده انسانها از بازار کار وجود دارد و حمایت از آسیبدیدگان این تحول، به یک «الزام اخلاقی تاریخی» تبدیل خواهد شد.
اگرچه واتیکان پیشتر نیز از هوش مصنوعی در امور عملی (مانند ترجمه زنده مراسم عشای ربانی) استفاده کرده و با رویکردی متعادل، آن را ذاتاً ضدبشری نمیداند، اما پیام مشترک پاپ و مدیر آنتروپیک روشن است: اعتماد به خودتنظیمی شرکتهای هوش مصنوعی کافی نیست.
این اتحاد میان نهاد مذهبی واتیکان و یکی از پیشگامان صنعت فناوری، نشاندهنده آغاز فصل جدیدی در حکمرانی هوش مصنوعی است؛ فصلی که در آن، سازندگان این فناوری دیگر تنها تصمیمگیرندگان مسیر آینده بشر نخواهند بود و نظارت عمومی و اخلاقی، به بخشی جداییناپذیر از توسعه این صنعت تبدیل خواهد شد.
کد خبر ۲۰۲۰۵۰۳۰۵.۰۷۵
منبع: رویترز
