یک پروژه پژوهشی چندمیلیون پوندی با بهرهگیری از هوش مصنوعی قرار است برای نخستین بار فیلمهای سهبعدی از عملکرد سیاهچالهها تولید کند؛ تصاویری پویا که فراتر از عکسهای ثابت، رفتار این اجرام اسرارآمیز را در گذر زمان نشان میدهند.
در قالب پروژهای به نام TomoGrav، گروهی از برجستهترین دانشمندان جهان به رهبری دانشگاه هریوت-وات، با بودجهای حدود ۴ میلیون پوند، در حال توسعه فناوریهایی هستند که امکان مشاهده جریان پلاسما و خمشدن فضا-زمان در اطراف سیاهچالهها را فراهم میکند. کازونوری آکییاما، از چهرههای کلیدی ثبت نخستین تصاویر تاریخ از سیاهچالهها، بهتازگی به این پروژه پیوسته است.
هدف اصلی این پژوهش، ساخت فیلمهای سهبعدی است که نشان میدهند چگونه پلاسما در اطراف سیاهچالهها حرکت میکند، میدانهای مغناطیسی تغییر مییابند و گرانش شدید این اجرام، همهچیز را در نزدیکی افق رویداد دگرگون میسازد. به گفته پژوهشگران، این گذار از تصاویر ثابت به نمایش پویا و زمانمحور، درک علمی ما از سیاهچالهها و حتی کل جهان را متحول خواهد کرد.
آکییاما که پیشتر در مؤسسه فناوری ماساچوست (MIT) فعالیت داشته، میگوید تصاویر اولیه سیاهچالهها تنها بخش کوچکی از واقعیت این اجرام را نشان میدادند. او تأکید میکند ترکیب توان تلسکوپهای پیشرفته با روشهای تصویربرداری محاسباتی و هوش مصنوعی، امکان مشاهده پویایی اطراف سیاهچالهها را به شکلی بیسابقه فراهم میکند.
در این پروژه، پروفسور ایو ویائو، متخصص تصویربرداری با هوش مصنوعی از دادههای ناقص، نیز حضور دارد. به گفته او، همافزایی میان دادههای دقیق رصدی و ابزارهای پیشرفته هوش مصنوعی، جایگاه دانشگاه هریوت-وات و بریتانیا را در یکی از مهمترین حوزههای نوظهور علم تقویت خواهد کرد.
جالب آنکه دستاوردهای این پروژه تنها به نجوم محدود نمیشود. پژوهشگران امیدوارند تکنیکهای هوش مصنوعی توسعهیافته در TomoGrav، در حوزههای پزشکی مانند تسریع اسکنهای MRI قلب و کبد و همچنین بهبود سامانههای پایش اقلیمی نیز کاربرد پیدا کند.
بودجه این پروژه از طریق برنامه «بورسیههای اکتشافی فارادی» انجمن سلطنتی بریتانیا تأمین شده است؛ حمایتی که میتواند مسیر تازهای برای ترکیب هوش مصنوعی و اخترفیزیک در سطح جهانی باز کند.
کد خبر ۲۰۴۰۴۰۹۳۰.۷۷۷
منبع: تلگراف.کو
