پژوهشگران University of Cambridge و شرکت زیستفناوری DIOSynVax از موفقیت نخستین آزمایش انسانی یک واکسن جهانی کرونا خبر دادند؛ واکسنی که با کمک هوش مصنوعی طراحی شده و میتواند در برابر طیف گستردهای از ویروسهای خانواده کرونا محافظت ایجاد کند.
در این مطالعه، ۳۹ داوطلب سالم این واکسن را دریافت کردند و نتایج نشان داد که واکسن ایمن بوده و عوارض جانبی قابلتوجهی ایجاد نکرده است. یافتههای پژوهش همچنین نشان میدهد که این واکسن علاوه بر مقابله با ویروس عامل کووید-۱۹ و ویروس سارس، میتواند سیستم ایمنی را در برابر برخی کروناویروسهای خفاشی که هنوز به انسان منتقل نشدهاند نیز فعال کند.
نکته متمایز این پروژه آن است که ماده مؤثر واکسن بهطور کامل با استفاده از هوش مصنوعی و یادگیری ماشین طراحی شده است. محققان با تحلیل اطلاعات ژنتیکی دهها کروناویروس، یک «ابرآنتیژن» (Super-Antigen) طراحی کردند که ویژگیهای مشترک کل خانواده ویروسهای ساربکوویروس را در خود جای داده است.
این رویکرد به جای تمرکز بر یک سویه خاص، تلاش میکند در برابر ویروسهای فعلی و حتی گونههایی که هنوز ظهور نکردهاند، ایمنی ایجاد کند.
دانشمندان معتقدند این فناوری میتواند مشکل همیشگی واکسنهای سنتی را حل کند. در حالی که واکسنهای آنفلوانزا و کرونا باید مرتباً برای مقابله با سویههای جدید بهروزرسانی شوند، واکسن جدید با هدف قرار دادن ویژگیهای مشترک ویروسها، میتواند حتی پس از جهشهای متعدد نیز اثربخشی خود را حفظ کند.
به گفته محققان، این فناوری تنها به کرونا محدود نیست و در آینده میتوان از آن برای ساخت واکسنهای جهانی علیه بیماریهایی مانند ابولا و آنفلوانزا نیز استفاده کرد.
واکسن مورد آزمایش با یک روش بدون سوزن و از طریق جت میکروفلوئیدی به بدن تزریق شد؛ روشی که میتواند اجرای واکسیناسیون گسترده را سادهتر و سریعتر کند.
اگرچه این واکسن هنوز به مطالعات بزرگتر فاز دوم و مراحل بعدی نیاز دارد، اما پژوهشگران آن را گامی مهم در مسیر ساخت واکسنهایی میدانند که پیش از وقوع همهگیریهای آینده، آمادگی مقابله با ویروسهای ناشناخته را فراهم میکنند.
به گفته تیم تحقیقاتی، در صورت موفقیت نهایی این فناوری، میتوان میلیونها نفر را از پیامدهای همهگیریهای آینده، قرنطینههای گسترده و خسارتهای اقتصادی ناشی از شیوع ویروسهای جدید محافظت کرد.
کد خبر ۲۱۰۵۰۳۱۷.۰۵۵
منبع: ساینس دیلی
