پژوهشگران سوئدی سامانه‌ای مبتنی بر هوش مصنوعی ساخته‌اند که می‌تواند بخش بزرگی از فرایند کشف علمی را به‌صورت خودکار انجام دهد؛ از بررسی داده‌ها و تولید فرضیه گرفته تا طراحی آزمایش، اجرای آن با تجهیزات رباتیک و تحلیل نتایج.
این سامانه با ترکیب مدل‌های زبانی بزرگ، پایگاه‌های داده علمی و ربات‌های آزمایشگاهی، یک چرخه پژوهشی تقریباً مستقل ایجاد کرده است. در آزمایش‌های انجام‌شده روی سلول‌های مخمر، هوش مصنوعی توانست نزدیک به ۲ هزار فرضیه قابل‌آزمایش درباره تأثیر مواد مغذی بر رشد سلولی و مقاومت در برابر استرس ارائه کند.
سامانه ابتدا حدود ۶۰ هزار رابطه زیستی، فیزیولوژیکی و متابولیکی مربوط به مخمر نان را بررسی کرد و از میان این داده‌ها، پرسش‌ها و فرضیه‌های جدیدی استخراج کرد.
سپس برای آزمودن این فرضیه‌ها، گروه‌های کنترل را انتخاب و دستورالعمل‌های دقیق آزمایش را تولید کرد. این دستورالعمل‌ها مستقیماً در اختیار تجهیزات رباتیک آزمایشگاه قرار گرفتند و آزمایش‌ها بدون نیاز به دخالت مداوم انسان انجام شدند.
پس از پایان آزمایش، هوش مصنوعی نتایج را تحلیل کرد، پیش‌بینی‌های درست و نادرست را تشخیص داد و در صورت رد شدن یک فرضیه، آن را برای آزمایش‌های بعدی اصلاح کرد. به این ترتیب، سامانه توانست یک چرخه مداوم از فرضیه‌سازی، آزمایش، یادگیری و اصلاح ایجاد کند.
پژوهشگران معتقدند چنین سامانه‌هایی می‌توانند سرعت تحقیقات در حوزه‌هایی مانند زیست‌شناسی، پزشکی و زیست‌فناوری را به شکل چشمگیری افزایش دهند. اجرای خودکار آزمایش‌ها همچنین می‌تواند برخی خطاهای انسانی، ثبت ناقص مراحل آزمایش و عوامل مؤثر بر تکرارپذیری نتایج را کاهش دهد.
با این حال، دانشمندان تأکید دارند که این فناوری قرار نیست جایگزین کامل پژوهشگران انسانی شود. تعیین اولویت‌های تحقیقاتی، درک زمینه علمی، تصمیم‌گیری‌های کلان و نظارت بر مسائل اخلاقی همچنان به انسان نیاز خواهد داشت.
در واقع، چشم‌انداز این پروژه بیشتر به همکاری انسان و «دانشمندان هوش مصنوعی» شباهت دارد؛ جایی که ماشین بخش‌های تکراری و پرحجم تحقیقات را انجام می‌دهد و پژوهشگران انسانی روی پرسش‌های مهم‌تر و تصمیم‌های راهبردی تمرکز می‌کنند.
کد خبر ۲۱۲۰۵۰۷۱۴.۱۱۱
منبع: یورونیوز
