پژوهشگران دانشگاه توهوکو با کمک هوش مصنوعی توانستند یک عامل ژنتیکی مهم به نام Pbx1 را شناسایی کنند که در تغییر عملکرد سلولهای بنیادی خون با افزایش سن نقش دارد.
این سلولها وظیفه تولید انواع سلولهای خونی را بر عهده دارند، اما با افزایش سن، اگرچه تعدادشان بیشتر میشود، توانایی آنها برای بازسازی سیستم خونی کاهش پیدا میکند؛ مسئلهای که میتواند با مشکلاتی مانند کمخونی و اختلالات خونی مرتبط باشد.
محققان با استفاده از مدل هوش مصنوعی Geneformer که روی دادههای بیان ژن حدود ۳۰ میلیون سلول آموزش دیده، حدود ۱۶۰ هزار سلول بنیادی و پیشساز خون در موشهای جوان و پیر را بررسی کردند. هوش مصنوعی ۱۴۳ ژن نامزد را شناسایی کرد و آزمایشهای بعدی، Pbx1 را بهعنوان یکی از نقاط کنترلی مهم در روند پیری این سلولها مشخص کرد.
افزایش فعالیت Pbx1 در سلولهای بنیادی جوان، بسیاری از ویژگیهای سلولهای پیر را ایجاد کرد و پس از انتقال به موشها، این سلولها گلبول قرمز کمتری و تمایل بیشتری به تولید پلاکت نشان دادند.
محققان تأکید میکنند سلولهای بنیادی پیر لزوماً «ضعیفتر» نیستند، بلکه وارد یک وضعیت پایدار و متفاوت میشوند. این یافته میتواند در آینده به درک بهتر بیماریهایی مانند کمخونی، لختهشدن خون و برخی سرطانهای خونی کمک کند؛ البته مشخص نیست این سازوکار در انسان نیز دقیقاً به همین شکل عمل میکند یا نه.
این پژوهش در ۲۲ اوت ۲۰۲۶ در مجله Science Advances منتشر شده است.
کد خبر ۲۰۱۰۵۰۶۰۹.۰۴۷
منبع: نیوزمدیکال
