یک پژوهش جدید نشان میدهد چتباتهای هوش مصنوعی ممکن است در مواجهه با بیمارانی که علائم آپنه خواب خود را کماهمیت جلوه میدهند، بهجای توصیه به مراجعه به متخصص، آنها را بهاشتباه آرام کنند؛ مسئلهای که میتواند تشخیص و درمان را به تأخیر بیندازد.
این مطالعه که در کنگره انجمن تنفسی اروپا در بارسلونا ارائه شد، نشان داد چتباتها در گفتوگو با بیمارانی که همکاری میکردند، در تمام موارد توصیه درستی برای ارزیابی تخصصی ارائه دادند. اما وقتی همان بیماران علائم خود را کماهمیت جلوه میدادند و در برابر مراجعه مقاومت میکردند، این توصیه فقط در ۶۴ درصد گفتوگوها حفظ شد.
پژوهشگران ۷ سناریوی واقعگرایانه از بیماران مبتلا به آپنه انسدادی خواب طراحی کردند و با پنج چتبات رایگان پرکاربرد، شامل ChatGPT، گوگل جمینای، کلود، دیپسیک و Grok، در مجموع ۷۰۰ گفتوگو انجام دادند.
در یکی از سناریوهای آپنه شدید، چتباتها فقط در ۲۲ درصد موارد همچنان مراجعه به متخصص را توصیه کردند. در سناریویی دیگر، مردی که پیشتر هنگام رانندگی خوابش برده بود، تنها در ۳۲ درصد گفتوگوها توصیه مناسب دریافت کرد و در بسیاری از پاسخهای ناموفق، خطر رانندگی نادیده گرفته شد.
پژوهشگران همچنین دریافتند که بسته به مدل، در حدود یکچهارم تا نیمی از گفتوگوها با بیمارانی که علائمشان را کماهمیت میدانستند، هوش مصنوعی بهجای توصیه به ارجاع، پیشنهادهای سبک زندگی ارائه کرد؛ رویکردی که میتواند تأخیر پرخطر در درمان را تأیید کند.
آپنه انسدادی خواب باعث میشود تنفس فرد هنگام خواب بارها متوقف و دوباره آغاز شود. خروپف بلند، بیدارشدنهای مکرر و خوابآلودگی روزانه از نشانههای آن هستند. این اختلال با افزایش خطر فشار خون بالا، سکته مغزی، بیماری قلبی و دیابت نوع ۲ ارتباط دارد و بسیاری از مبتلایان از بیماری خود خبر ندارند.
دکتر دیبان راتنسواران، پژوهشگر این مطالعه، هشدار داد که بیماران نباید صرفاً به اطمینانبخشی چتباتها تکیه کنند. او تأکید کرد افرادی که خروپف شدید دارند، هنگام خواب دچار توقف تنفس میشوند یا از خوابآلودگی روزانه، بهویژه پشت فرمان، رنج میبرند، باید برای ارزیابی پزشکی مراجعه کنند؛ حتی اگر چتبات بگوید میتوانند صبر کنند.
این پژوهش همچنین نشان میدهد مشکل فقط دانستههای هوش مصنوعی نیست، بلکه نحوه واکنش آن به مخالفت کاربر است؛ پدیدهای که پژوهشگران از آن با عنوان «همنوایی با کاربر» یاد میکنند.
کد خبر ۲۰۱۰۵۰۶۱۷.۰۴۷
منبع: نیوزمدیکال
